Devlet Bakanımız Sayın Zafer ÇAĞLAYAN'ın himayelerinde sürdürülmekte olan, komşu ve çevre ülkeler stratejik planı çerçevesinde, EkonomiBakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü Koordinatörlüğünde, Türkiye İhracatçılar Meclisiişbirliği ve Genel Sekreterliğimiz organizasyonunda, 24-26 Ekim 2011 tarihlerindeErbil / Irak'a yönelik bir "Gıda Sektörel Ticaret Heyeti” organizasyonu gerçekleştirilmiştir.
Bu programa,kurum kuruluş ve firma yetkilileri olmak üzere, toplam 90 kişi müracaat etmiştive bu sayı ile Erbil'e gidilecekti. Ancak içinde bulunduğumuz ay ülkemizde yaşanan şehit olayları ve akabinde Van ve çevresinde yaşanan depremden dolayı bu sayımız 69'a düşmüştür.
Gerçekleştirilen bu "Gıda Sektörel Ticaret Heyeti” organizasyonuna; gıda sektöründe faaliyet gösteren, 69'i Türk, 30'i Irak'lı firma olmak üzere, toplam 99 firma katılmıştır.
Programa, Türkheyeti olarak; Erzurum Valisi Sebahattin ÖZTÜRK, T.B.M.M. Erzurum Milletvekili Sayın Muhyettin AKSAK, Erzurum Emniyet Müdürü Halit Turgut YILDIZ, T.C. Erbil Başkonsolosluğundan Başkonsolos Sayın Aydın SELCAN,Ticaret Ataşeliğinden, Ticaret Ataşeler Sayer ERBİL ile Ercan ATAK, Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü Tarım Dairesi Başkanlığından, Şube Müdürü Hasan ÖNOĞUL,Uzman Yrd. Erşan Volkan DEMİREL, Hakkari, Yüksekova ve Muş Sanayi ve Ticaret Odaları Temsilcileri, ErzurumTicaret Borsası Başkanlığı yetkilisi, Muş (DAKA) Kalkınma Ajansı temsilcisi, Palandöken ve Haber Yüksekova Gazetesinden birer adet temsilci, Birliğimiz adına Yön. Kur. Başkanı Cemal ŞENGEL, Yön. Kur. Başk. Yrd. Kemal ARAS, Yön. Kur. Üyesi Önder DENGİZEK ile Genel Sekreter Fikret KABAKUŞ, personellerimizden Şube Müdürleri Ahmet GÜNAY, Zafer BAYRAK ile Bilg. İşl. M. Hanifi YUCA, İd. Memur M. Şefik KUBA ve ihracatçı üyelerimiz katılmışlardır.
Erbil heyeti ise; Sanayi ve TicaretBakanı Sayın Sinan ÇELEBİ, Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yrd. Soran A. Aziz, İşadamları Derneği Başkanı Shwan A. JAWHR, ve Müteahhitler Birliği Başkanı Dr. Sarow I. Dizayee Iraklı firmalar ve basın mensupları katılmışlardır.
PROGRAMA İLİŞKİN ÇALIŞMALARIMIZ MADDELER HALİNDE AŞAĞIYA ÇIKARTILMIŞTIR.
1-Resmi Ziyaretler;
Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu ve Hakkari, Yüksekova ve Muş Sanayi ve Ticaret Odaları Temsilcilerinden oluşan Türk Heyetimiz sırasıyla;
a)T.C. Erbil Başkonsolosluğu Başkonsolos Aydın SELCAN,
b) Ticaret AtaşeliğimizdenTicaret Ataşeler Sayer ERBİL ile Ercan ATAK,
c) Erbil Ticaret Odasını Ziyaret; Ticaretve Sanayi Odası Başkan Yrd. Soran A. AZİZ,
d)Türkiye-Irak İşadamları Derneği Erbil Şubesi Ziyaret; İşadamları Derneği Başkanı Shwan A. JAWHR,
e) Erbil Valiliği Ziyaret; ErbilValisi Nevzat Hadi MAVLOOD,
f) Sanayi ve Ticaret Bakanını Ziyaret; Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Sinan ÇELEBİ,
Makamlarında ziyaret edilmiş, kendilerine programız arz edilmiş, Her iki Ülke arasındaki ticaret ilişkileri hakkında bilgi alaış verişi yapılmıştır.
2-Açılış;
Erbil Noble Hotel konferans salonunda yapılan toplantıda; Irak heyeti adına konuşma yapan tüm konuşmacılar konuşmalarında; ülkemizde yaşanan depremden dolayı üzüntülerini belirterek, Baş sağlığı dileklerinde bulunmuşlardır.
a)Program başında,TİM'in ülkemizle ilgili hazırlamış olduğu slayt izlettirilmiştir.
b)Birliğimiz Yönetim Kurulu BaşkanıCemal ŞENGEL yaptığı konuşmada; Ülkemiz ve Bölgemizden, Erbil/Irak'a yapılan ihracat hakkında bilgiler vermişlerdir.
c)Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yrd.Soran A. Azizyaptığı konuşmada; iki ülke arasındaki başta yıllardır süren dostluktan ve komşuluktan bahsetmiştir. Irak'ın geçmişte ekonomik anlamda çok kötü durumda olduğunu ve bu kötü dönemde Türkiye'nin bütün kapılarını açtığını belirtmiştir.
Ticari ilişkiler hakkında bilgiler vermiş ve çok liberal bir ekonomik sistemin varlığından bahsetmiş ve yatırım yapmak isteyen firmalara adaptasyon sağlayabilmeleri için çalışan danışman firmaların hazır olduğunu belirtmişlerdir. Irak'ın en önemli ticari ortağının Türkiye olduğu ve Ticaret ve Sanayi odası olarak her zaman Türk firmalarının yanında olduklarını ifade ederek aşağıda yer alan konuların dikkate alınmasını istemiştir.
1-Erbil bölgesi kaliteye önem gösterdiklerini, özellikle gıda sektöründe ihracat yapan firmaların malları kalite kontrolünden geçtikten sonra kalite yüksek değilse girişine izin verilmemektedir.
2-İşadamlarının ihracat yapmadan önce Irak'ın kurallarını iyi bilmeleri gerekmektedir.
3-Erbil'de şube açmak kolay olduğu, bir hafta süre içerisinde açılabilmektedir. Erbil'de 1.800 yabancı firma olduğu bunlardan 925'den fazlasını Türk firmaları teşkil etmektedir. Bu firmalar çok serbest bir şekilde çalışmaktadır.
d)Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Sinan ÇELEBİ yaptığı konuşmada; Erbil'in çıkarları Türkiye'nin çıkarlarıdır. İki devlet bir Millet olarak yaşamalıyız. Ülkelerimiz aramızda bir sorun varsa bu sorun analiz yapılarak çözülür.İlişkilerimizde ekonomi sanayi ve her bakımdan her iki tarafı destekliyoruz. Yakın bir zamanda Erzurum'a geldiklerini belirterek bu ziyaretinde çok memnun olduğunu ifade etmiştir.
e) Müteahhitler Birliği Başkanı Dr. Sorami I.Dizayee yaptığı konuşmada; Aramızda tarih benzerliği vardır. Bu benzerlik Osmanlı zamanına dayanmaktadır. Erbil'de çoğu kelimeler Türkçe'ye benzemektedir. Hastane gibi Osmanlı zamanında Sayın Bakanımız Sinan ÇELEBİ'nin dedeleri paşa rütbeleri almıştır.
Biz müteahhitler Birliği olarak yatırımlardan bilgimiz vardır. Unutmamamız lazım Irak genellinde çok kötü binalar vardı ama son zamanlarda gelişmeler olmuştur. Türkiye'yeteşekkür ediyoruz. 2003 senesinden sonra bizim yanımızda olmuşlardır. Sınır kapılarını sonuna kadar açmışlardır.
İnşaat sektörümüz alt seviyelerindeydi. Ama Türk müteahhitleri ülkemize gelerek bu seviyeyi üst tabana çıkartarak, hem ticareti hem dekaliteyi yükseltmişlerdir. Şu anda örnek olarak yeni havalimanımızı Türk firmaları yapmıştır. Yol, kanalizasyon, su ve benzeri işlerimizi Türk firmaları yapmaktadır. İnşaat sektöründe Türk firmalarına destek veriyoruz. Gelsinler her türlü kolaylığı sağlayalım. Avrupa Birliğinde doğan krizden dolayı her geçen gün iş yapmak üzere İtalya ve Fransa ülkelerinden heyet gelmektedir.
f) Başkonsolos Sayın Aydın SELCAN yaptığıkonuşmada;İhracatçı firmalarımızdan Huzur Nakliyat Gıda San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi Naim DİNÇ'in kamyonlarının sınır kapısında 15 gün bekletildiği müşterilerine zamanda mal gönderemedikleri içinde mağdur olduklarını belirterek bu sorunun neden kaynaklandığını dile getirerek bu sorunun çözülmesini talep etmiştir. Bunun üzerine Başkonsolosumuz, sorundan haberinin olduğu, kapıdan karşılıklı günde yaklaşık 3.000 araç geçtiğini belirterek şu andaki köprülerin eskidiği burada fiziksel alt yapı sorunu bulunduğunu belirterek, bu konuda çalışmaların devam ettiği mevcut bulunan köprülere ek köprüler yapılarak üç gidiş üç dönüş şeklinde kapasite daha da artırılacaktır. Firmalarımızdan sabırlı olmaları temennisinde bulunmuştur.
3-Akşam yemeğinde, Ticaret Ataşeliği ve Erbil'deyerleşik İşadamlarının konuşmaları;
a)Ticaret Atasesi Sayer ERBİL, yaptığı konuşmada; Heyetimize Erbil'deki ticaretten bahsederek firmalarımıza bilgi verilmiştir.
b) Süpermarket işletmecisi Direkçi group Başkanı Ahmet DİREKÇİ yaptığı konuşmada; Erbil pazarında yer almak isteyenfirmalarımıza kaliteli mal, etiketli ve son kullanma tarihine dikkat etmeleritavsiyesinde bulunmuştur.
b) Danışmanlık ve Müşavirlik işleriyle uğraşanKenan AKBULUT ise,yaptığı konuşmada; Erbil'de şirket kurmak için Yeminli Mali Müşavir ve Avukat tutmak şarttır. Bir hafta içinde şirket kurulmaktadır. Maliyeti 4.000 ile 8.000$ arasındadır. Avukatlara kota vardır.1avukat en fazla 5 şirkete bakabilir. İnşaat şirketinde Avukat, yeminli malimüşavir ve mühendis istihdamı şarttır. Bunların aylık maaşı 600 ile 700 $arasındadır. İnşaat veya Genel Ticaret adı altında şirket kurulabilir. Pasaportfotokopisi ile Avukata vekalet verilmesi yeterlidir. İngilizce veya yabancı isimlere müsaade edilmiyor. Türkiye dekişirket adı devamında problem yoktur. İlk önce 3 ay sonra 6 aya kadar personele vize alınır. Yıllık ithalat adı altında 25.000-$ vergi alınır. Her yıl şirketin devam ettiğine dair vergi dairesine bildirimde bulunulur.
4-İkili İş Görüşmeleri;
Bahse konu programa, Birliğimiz organizasyonu ikili iş görüşmelerine 54 Türk, 16 Iraklı firma olmak üzere toplam 70 firma katılmıştır. Iraklı firmaların az oluşu Türk Heyetini hayal kırıklığına düşürmüştür. Program öncesi Erbil'de ve çevre illerde gerekli duyurular yapıldığı özellikle davetiye bastırılıp birebir gıda firmalarına kartvizit karşılığı dağıtılmasına rağmen, beklenen katılım olmamıştır.
Konu, Ticaret Ataşeliğimizle müzakere edilmiş varılan sonuca göre; programın fuar gününe,esnafın alışveriş saatine denk gelmesine ayrıca, Iraklı firmaların dışarıdan gelen heyetin toplantı yerine çağrılmaktansa bizzat işyerlerine gelmelerini arzu etmektedirler. Bu nedenle program sonrası heyetimiz belirlenen işyerine götürülmüştür. Burada karşılıklı görüşmeler yapılmıştır.
Birliğimizce uçak,otobüs ve kendi imkânlarıyla katılım sağlanarak yapılan bu organizasyona, 8değişik ilden (Ankara, Bursa, Erzurum, Hakkâri ve(Yüksekova) İstanbul, Mersin, Muş ve Van) toplam 69 kurumkuruluş ve firma yetkilileri iştirak etmiştir.
5-Fuar Ziyareti; Heyet olarak, Erbil'dedüzenlenen, "Erbil Internatıonal Fuarı” ziyaret edilmiştir. Heyetimiz burada daIrak'lı gıda firmaları ile birebir görüşme imkânı bulmuştur.
6- İş Merkezi Ziyareti;
Erbil'debulunan iş merkezleri özellikle yeni ve modern iş merkezleri olan Family Mall ile Majidi Mallgezilerek satılanürünlerin hangi ülkelerden temin edildiği hakkında bilgi alınmış, Majidi Mall iş merkezinde gıdaürünlerin kalitesi ve fiyatı ülkemizle mukayese edilmiş, tarımsal ürünlerdefiyat ülkemize göre özellikle et ve yumurta ucuz gözlenmiştir.
7- SONUÇ;
EkonomiBakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü Koordinatörlüğünde, Türkiye İhracatçılarMeclisi işbirliği ve Genel Sekreterliğimiz organizasyonunda Erbil / Irak'da düzenlenen "Gıda Sektörel Ticaret Heyeti” programısırasında gerçekleştirilen;
İkili görüşmeler sonucunda; Ülkelerimiz arasındaki ikili ilişkilerin vedış ticaretin artırılması için önemli adımlar atılmıştır.
Ayrıca; Bölgemizden yapılan ihracatın artırılması ve ihraç ürünlerimizintanıtımı için Birliğimiz kanalıyla benzer organizasyonlarının bundan sonradadevam etmesi, programa katılan firmalar tarafından dile getirilmiştir.Bu türprogramlarda daha da başarılı olunabilmesi için, Ticaret Ataşeliklerinimkanlarının artırılması kanaatine varılmıştır.
Birliğimizin Amacı;
Ülkemizden Irak'a 2010 yılında yapılanyaklaşık 6 milyar $ ihracatı 7,5 milyar $'a, Bölgemizden Birliğimiz kanalıyla Irak'a2010 yılında yaklaşık 500 milyon $ olarak yapılan ihracatı, en kısa zamanda, 2milyar $ seviyelerine çıkarmaktır.
Bilgilerinize arz/rica olunur
DAİB Yön.Kur.Adına |
Fikret KABAKUŞ
Genel Sekreter | Cemal ŞENGEL
Yön.Kur.Başkanı |
